ANNE

Anne olmak, annelik yapmak, anneyi sevmek vb. gibi anne kelimesi ile aklınıza gelen her şey… Çok garip bir süreçtir annelik. Toplumda statüsü bile bulunmaktadır. Kutsaldır yeni hayatın adım atmasına izin veren, eşlik eden anne.

Annelik içgüdüseldir.

Çoğu zaman her şeydir anne. Bazen de hiç bir şey. Bazen de suçludur. Örnek Capernaum’da bir replik ”yetişkinlerin söyleyeceklerimi duymasını istiyorum. çocuklarına sahip çıkamayan anne babalardan bıktım. tüm bu yaşadıklarımdan bana ne kalacak? aşağılamalar, dayaklar, tekmeler mi? yoksa zincir, hortum ya da kemer mi? ….”

İnanılmaz annelik örenekleri de mevcut bu dünyada…

Biraz bilimsel bakalım:

Yeni anne olan adayda bebeğin en iyi şekilde bakım alması ve korunması için birtakım yeni davranışlar gelişmektedir buna annelik davranışı denir. Annelik davranışının gelişmesi için genetik, çevresel ve hormonal özel nöral yolaklar gerekmektedir. Hayvan çalışmaları ile insan beynindeki annelik davranışının gelişimine dair bilgiler edinebilmekteyiz.

Annelik davranışının gelişmesi için oksitosine bağlı birçok mekanizma olduğu tespit edilmiştir. Fareler ile yapılan çalışmalarda annelik davranışı gelişiminde beynin bazı alanlarında; medial preoptik alan, lateral septum, hiptalamusun paraventriküler nükleusu ve ödüllendirici merkezde aktivite artışı görülmektedir. 

Memelilerin hemen hemen hepsi yavrularına bakar onların ihtiyaçlarını karşılar. Beyindeki nöral devreler kendini korumaya, kendi öz bakımını sağlamaya sistemlidir ki bu doğanın en temel değerlerindedir.

Hormon beyin etkileşimi incelendiğinde kendi kendinin iyiliğini ve tehlikelere karşı korunmasını sağlayan sinir örgütlenmelerinin başkalarının iyiliği ve korunması için de farklılaştığı ifade edilmektedir. Oksitosin işte tam da bu merkezin ortasında yer alan bir hormondur.

Hayvan deneyleri ile yapılan çalışmalarda oksitosin ve prolaktinin ebeveynlik sürecinin başlatılması ve sürdürülmesi için önemli olduğu bulunmuştur. Bu hormonların fizyolojik görev aralıkları geniş bir alanda seyretmektedir. Anneliğe geçişte önemli oldukları kadar babalığa geçiş için de önem arz etmektedirler. Oksitosin hormonu yavruların bakımını ve sosyalliği sağlamaktadır.

Ebeveynlik davranışı nasıl gelişiyor:

Öncelikle bebeğin ağlaması, bebekten gelen kokular ve bebeğe dokunma gibi temel ebeveynlik sinyalleri ile aktive olan duyusal korteks, subkortikal belleğin aktive olmasını ve motivasyon yapılarının organize edilmesini sağlar. Sonuçta bakım, sahiplenme gibi önemli duyguların yapılanması sağlanırken, hayvan deneylerinde  incelenmiş olan MPOA, limbik ve talamo singulat gibi kortiko limbik modüller harekete geçer.  Buna ek olarak, “yansıtma”, empati, planlama ve daha fazla bilişsel esneklik, alt frontal, insüler ve üst temporoparietal kortikal bölgeler de dahil olmak üzere bilişsel devreler ana beyinde çevrimiçi durumda olur. Bu bölgeler bebeğin davranışlarını tahmin etmek ve ihtiyaçlarını planlamak için modellemeye izin verir. Son olarak, bellek sistemleri ile koordineli olarak diğer yoğun duygular, alarm, anksiyete sistemleri ebeveynde alışılmış yanıtların düzenlenmesi için devrede kalır. Bu duygusal devreler ventral tegmental alan, striatum, amigdala, insula, singulat, korteks ve orbitofrontal kortekste içerilebilirler. Tüm bu dönüşümlü bilişsel ve duygusal modüller, ebeveyn sevgi ve bağlanma deneyimi oluşumunda birbirleriyle etkileşimde olurlar. Ebeveynlik için gerekli hormonal, otonomik ve davranışsal çıktı üretmek için motor korteks ve hipotalamus aracılığıyla koordineli bir şekilde birlikte çalışırlar. Sürece etki eden diğer önemli koşullar ise önceki yaşam deneyimleri, şu an içinde bulunulan koşullar; doğum deneyimi, emzirme, bebeğin durumu gibi, şu anki sosyal destek sistemleri ve mevcut psikolojik emosyonel durum gibi faktörlerdir.

Bu konuda yazacak çok şey var

Devamı gelecek…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: