Öne çıkan

ANNE

Anne olmak, annelik yapmak, anneyi sevmek vb. gibi anne kelimesi ile aklınıza gelen her şey… Çok garip bir süreçtir annelik. Toplumda statüsü bile bulunmaktadır. Kutsaldır yeni hayatın adım atmasına izin veren, eşlik eden anne.

Annelik içgüdüseldir.

Çoğu zaman her şeydir anne. Bazen de hiç bir şey. Bazen de suçludur. Örnek Capernaum’da bir replik ”yetişkinlerin söyleyeceklerimi duymasını istiyorum. çocuklarına sahip çıkamayan anne babalardan bıktım. tüm bu yaşadıklarımdan bana ne kalacak? aşağılamalar, dayaklar, tekmeler mi? yoksa zincir, hortum ya da kemer mi? ….”

İnanılmaz annelik örenekleri de mevcut bu dünyada…

Biraz bilimsel bakalım:

Yeni anne olan adayda bebeğin en iyi şekilde bakım alması ve korunması için birtakım yeni davranışlar gelişmektedir buna annelik davranışı denir. Annelik davranışının gelişmesi için genetik, çevresel ve hormonal özel nöral yolaklar gerekmektedir. Hayvan çalışmaları ile insan beynindeki annelik davranışının gelişimine dair bilgiler edinebilmekteyiz.

Annelik davranışının gelişmesi için oksitosine bağlı birçok mekanizma olduğu tespit edilmiştir. Fareler ile yapılan çalışmalarda annelik davranışı gelişiminde beynin bazı alanlarında; medial preoptik alan, lateral septum, hiptalamusun paraventriküler nükleusu ve ödüllendirici merkezde aktivite artışı görülmektedir. 

Memelilerin hemen hemen hepsi yavrularına bakar onların ihtiyaçlarını karşılar. Beyindeki nöral devreler kendini korumaya, kendi öz bakımını sağlamaya sistemlidir ki bu doğanın en temel değerlerindedir.

Hormon beyin etkileşimi incelendiğinde kendi kendinin iyiliğini ve tehlikelere karşı korunmasını sağlayan sinir örgütlenmelerinin başkalarının iyiliği ve korunması için de farklılaştığı ifade edilmektedir. Oksitosin işte tam da bu merkezin ortasında yer alan bir hormondur.

Hayvan deneyleri ile yapılan çalışmalarda oksitosin ve prolaktinin ebeveynlik sürecinin başlatılması ve sürdürülmesi için önemli olduğu bulunmuştur. Bu hormonların fizyolojik görev aralıkları geniş bir alanda seyretmektedir. Anneliğe geçişte önemli oldukları kadar babalığa geçiş için de önem arz etmektedirler. Oksitosin hormonu yavruların bakımını ve sosyalliği sağlamaktadır.

Ebeveynlik davranışı nasıl gelişiyor:

Öncelikle bebeğin ağlaması, bebekten gelen kokular ve bebeğe dokunma gibi temel ebeveynlik sinyalleri ile aktive olan duyusal korteks, subkortikal belleğin aktive olmasını ve motivasyon yapılarının organize edilmesini sağlar. Sonuçta bakım, sahiplenme gibi önemli duyguların yapılanması sağlanırken, hayvan deneylerinde  incelenmiş olan MPOA, limbik ve talamo singulat gibi kortiko limbik modüller harekete geçer.  Buna ek olarak, “yansıtma”, empati, planlama ve daha fazla bilişsel esneklik, alt frontal, insüler ve üst temporoparietal kortikal bölgeler de dahil olmak üzere bilişsel devreler ana beyinde çevrimiçi durumda olur. Bu bölgeler bebeğin davranışlarını tahmin etmek ve ihtiyaçlarını planlamak için modellemeye izin verir. Son olarak, bellek sistemleri ile koordineli olarak diğer yoğun duygular, alarm, anksiyete sistemleri ebeveynde alışılmış yanıtların düzenlenmesi için devrede kalır. Bu duygusal devreler ventral tegmental alan, striatum, amigdala, insula, singulat, korteks ve orbitofrontal kortekste içerilebilirler. Tüm bu dönüşümlü bilişsel ve duygusal modüller, ebeveyn sevgi ve bağlanma deneyimi oluşumunda birbirleriyle etkileşimde olurlar. Ebeveynlik için gerekli hormonal, otonomik ve davranışsal çıktı üretmek için motor korteks ve hipotalamus aracılığıyla koordineli bir şekilde birlikte çalışırlar. Sürece etki eden diğer önemli koşullar ise önceki yaşam deneyimleri, şu an içinde bulunulan koşullar; doğum deneyimi, emzirme, bebeğin durumu gibi, şu anki sosyal destek sistemleri ve mevcut psikolojik emosyonel durum gibi faktörlerdir.

Bu konuda yazacak çok şey var

Devamı gelecek…

Aşırı Terliyorum ?

Yeni anneler aşırı terlerler ve bu normal bir durumdur.

Vücutta fazladan bulunan yaklaşık 2.5 litrelik sıvı, doğum sonu ilk hafta kaybedilebilir. Ayrıca doğum sonrası ilk 2 gün idrar miktarında artış normaldir.

Takiben normal süre ve miktarda idrar yapılması gerekir.

Doğum sonrası hamilelikte dolaşım sistemindeki artan sıvının atılması gerekir.

Bu yüzden doğum sonu dönemde biraz kanama ile biraz da ter ve idrar ile fazla sıvı atılmaktadır.

Bu yüzden doğum sonu çok fazla, özellikle geceleri terlemeniz çok normalidir.

Gece terlemeleriniz için ince pamuklu gecelik, örtü ve yastık tercih etmeniz faydalı olacaktır.

Terlemeleriniz devam ettiği sürece su içmeye ve diğer sıvıları almaya dikkat ediniz, özellikle çok terleme dönemlerinde daha fazla sıvı tüketmeye özen gösteriniz.

Kaybettiğiniz sıvının yerine koyulması çok önemlidir.

KEGEL EGZERSİZLERİ

Kegel Egzersizleri Nasıl Yapılır ?

  • Mesanenizi boşaltın, rahat edebileceğiniz giysiler giyin.
  • Eğer egzersizi yatarak yapacaksanız başınızı hafif bir yastıkla yükseltin.
  • Dizler bükük şekilde uzanın. Ayakta ya da oturarak da yapabilirsiniz.
  • Önce derin bir nefes alın.
  • Vücudunuzu gevşetmeye odaklanın ve vajina-anüs (hazne ve makat) etrafındaki kaslara konsantre olun.
  • Hazne ve makat etrafındaki kaslarınızı birlikte kasın, ama bu sırada karın ve bacak kaslarınızı kasmayın.
  • Başlangıçta 3 sn kasılı tutup 3 sn de gevşetin unutmayın gevşetmek de önemlidir
  • Doğru kas grubunu kastığınızdan emin olmak için işaret ve orta parmağınızı haznenize koyarak egzersiz yapabilirsiniz.
  • Bu egzersiz paketini bir günde 6-8 kez ya da saat başı tekrarlamanız önerilir.
  • Kasılı tutma ve gevşetme zamanınızı artırabilirsiniz
  • Egzersizleri gün içinde istediğiniz kadar yapabilirsiniz.
  • Kasılma esnasında nefesinizi tutmayınız
  • Kegel egzersizleri vajinal bölgenin kanlanmasını sağladığı, idrar kaçırmayı önlediği ve üreme organlarının sarkmasını önlediği için düzenli yapılmalıdır.

KEGEL EGZERSİZ YAPMANIN FAYDALARI

İdrar kaçırma problemlerinin önlenmesi ve tedavisinde
Mesane, rahim ve barsak sarkmalarının önlenmesinde,
Normal doğuma hazırlanma, doğum sonrasında vajinanın eski haline ulaşmasının sağlanmasında,
Cinsel isteksizlik tedavilerinde,
Orgazm fonksiyonunun sağlanmasında,
Vajinismus ve disparani (ağrılı cinsel birleşme) tedavilerine destek sağlanmasında faydalıdır

Doğum Sonu (Dikiş Yeri) Epizyotomi Bakımı Nasıl Olmalıdır ?

Doğum esnasında vajen bölgesine bir kesi yapılır. Bunun ismi epizyotomidir. Epizyotomi bebeğin doğum esnasında rahat çıkışını sağlamak için vajinanın dış kısmında yaklaşık 4-5 cm boyundaki kesi yeridir. Doğum kesisi bulunduğu bölgeye rağmen çok çabuk iyileşir ve ortalama doğum sonrası 3. haftadan itibaren tamamen iyileşir.   

Epizyotomi yapılan bölge kuru ve temiz tutulmalıdır.

Dikiş bölgesi ödem (şişlik), ağrı, kızarıklık, dikişlerde açılma ve akıntıya karşı gözlenmelidir. Bunlar var ise mutlaka hekim ya da hemşireniz ile irtibata geçmelisiniz.

Sıcak uygulama: Gün içinde vücudunuzu yakmayacak şekilde kalçalarınızı içine alacak şekilde 15-20 dakikalık 2-4 kez 15 dakika 38-42 C0 su ile sıcak oturma banyosu ya da perine bölgesine derinizi yakmayacak şekilde sıcak havlu veya su torbası ile kuru uygulama yapabilirsiniz.

Buz uygulaması: Şişmeyi önlemek ve rahatlatıcı amaçlı 24 saat boyunca 2 saatte bir en fazla 15 dakikalık buz uygulaması yapabilirsiniz. Buz kalıbının üzeri havlu ile sarılarak uygulanmalıdır. Ancak buz uygulaması rahatsızlık hissi verirse sıcak uygulama tercih etmelisiniz.

Basınç Önleme: Dikişlerinizin ya da perine bölgenizde ağrı olan bölge üzerine oturmamaya çalışınız. Uzun süre ayakta durmaktan ve uzun süre oturmaktan kaçınınız. Oturma simidi ya da yastıklarla destekleyerek oturmanız daha rahat hissetmenizi sağlayacaktır.

Perine bölgesini açıkta tutmak: Sıkı çamaşırlar, özellikle pamuk olmayan ve dar olan iç çamaşırları perine bölgesinin hava almasını engelleyecek ve bölgenin tahriş olmasına neden olacaktır. Olabildiğince açıkta tutup hava almasını ve kuru olmasını sağlayınız.

Otururken önce tek kalça daha sonra diğer kalçayı yerleştirerek dikiş yerlerindeki gerilmeyi azaltabilirsiniz. Oturma simidi kullanabilirsiniz.

Düzenli dengeli besleniniz, yeterli su içiniz, kabız olmaktan kaçınınız. Doğumdan sonraki ilk bir iki hafta daha çok yatarak istirahat ediniz.

Pelvik taban egzersizi olan kegel egzersizi yapmanız kasları güçlendirir ve kan dolaşımını sağlayarak daha çabuk iyileşmenizi sağlar.

Kalıcı ve çok ağrılı bir durum varsa mutlaka doktorunuza danışınız

Doğum Sonu Kanama

Normal vajinal bir doğumda ortalama 250-300 ml (yaklaşık 1 su bardağı) kan kaybedilir. Sezeryan doğumda ise 700-1000 ml arasında kan kaybedilir.  İlk 8 saatten sonra kanama normal menstrual kanamadan fazla değildir. Kanamanız uzun sürer ve buna düzensiz ve aşırı miktarda kanama eşlik ederse hemen doktora başvurulmalıdır.

Doğum sonu ilk haftanın sonunda kırmızı orta şiddetli bir kanamadan, sulu pembemsi hafif akıntılara dönüşür,  daha sonra kahverengimsi lekeler gelir ve doğumdan iki ile altı hafta sonra tamamen sona erer.   

Doğum sonu bebeğin eşinin (plasentanın) ayrıldığı bölgedeki damarların kasılması ve rahmin kasılması ile kanama kontrol altına alınır. Rahim zamanla küçülür ve eski halini alır. 

Doğum sonrası rahim kanamaları doğumdan sonraki birkaç gün, adet kanamasından biraz fazla olacak şekilde devam eder. Özellikle bir süre sırt üstü yatmışsanız veya geceyi yatarak geçirmişseniz, ayağa kalktığınız ilk günlerde kan boşalmaları veya birkaç pıhtı gelmesi normaldir.  

Kanama kötü kokmamalıdır, renginin parlak kırmızı olmaması gerekir. Kanamada büyük doku parçaları olmamalıdır.

Unutmayınız! Her kadının kanama özellikleri kendine göredir.

Kanama miktarı genelde daha önce doğum yapmış kadınlarda daha fazla olabilir. Her kadın biyolojik olarak farklı olacağından kendinizi, kendinizle kıyaslamanız her zaman doğru olacaktır.

Doula Nedir ?

Doula, sağlık profesyoneli olmayan ve doğum, düşük, kürtaj veya ölü doğum gibi önemli bir sağlık deneyiminde sizi destekleyen eğitimli bir arkadaştır.

Ayrıca bir doula sizi desteklediği gibi, eşinize, ailenize ve arkadaşlarınıze da destek sağlayabilir.

Bir doktor, ebe veya hemşireden farklı olarak, bir doula ilaç veya diğer tıbbi tedavileri uygulayamaz veya tıbbi tavsiye veremez.

Doula Neler Yapar ?

Ağrıyla başa çıkma yöntemleri için destek olur baş etme yöntemlerinizi geliştirmeniz için yardımcıdır.

Masaj teknikleri, uygun pozisyon, nefes teknikleri ile size yardımcı olur.

Ayrıca hastanede sizi bekleyenler konusunda bilgi edinmenizi sağlayabilir.

Doulalar, doğum öncesi, doğum ve doğum sonrası dönemde de sizinle olabilir.

Doğum deneyiminizde güçlü bir etki yaratabilir.

Çalışmalarda doulaların olduğu doğumlarda daha az ağrı kesici kullanıldığı ve sezeryan oranlarının daha az olduğu görülmüştür.

Doula hem size hem de eşinize de destek olabilir.

Doğum sonu da sizi yalnız bırakmaz emzirme bebek bakımı konularında yanınızdadır.

Doğumu takip eden haftalar ve aylar süresince görüşmeye gitmek üzere hazırdırlar.

Doula ile olmak daha güvenli hissetmenizi sağlar, çalışma sonuçları da bu yöndedir.

Doula en iyi destekçidir.

Eğer doula bir ilaç olsaydı, kullanmamak ahlaksız olurdu
-Dr. John Kennell, DONA International